Salomon X Ultra 5 Mid GTX to jedna z tych propozycji, które łączą lekkość buta trekkingowego z realnym wsparciem kostki. Ten model celuje w osoby chodzące po szlakach przez cały dzień, często w zmiennej pogodzie i po mieszanym podłożu: od błota po mokry kamień. W tym tekście rozkładam go na czynniki pierwsze: od konstrukcji i trakcji, przez dopasowanie, po to, czy ma sens dopłacać do tej wersji zamiast wybrać niższą albo szerszą.
Najkrócej, to lekki i stabilny but na dłuższe wędrówki w trudniejszym terenie
- Model jest nastawiony na całodniowe wędrówki i turystykę pieszą, a nie na ciężki alpinizm.
- Wersja mid daje wyższe trzymanie kostki, ale nadal pozostaje wyraźnie lżejsza niż klasyczne, masywne trekkingi.
- Membrana GORE-TEX pomaga w deszczu, mokrej trawie i błocie, ale w upale może być po prostu ciepła.
- Podeszwa All Terrain Contagrip i rama advancedCHASSIS są tu ważniejsze niż marketingowe nazwy - to one robią różnicę na szlaku.
- W Polsce cena katalogowa to 769 zł, ale w promocjach da się znaleźć sensownie niższe kwoty.
- Jeśli masz szerszą stopę, warto od razu spojrzeć na wariant wide zamiast liczyć na „rozchodzenie” buta.
Co wyróżnia ten model na tle klasycznych trekkingów
W praktyce patrzę na ten but jak na kompromis między zwinnością a ochroną. Ma wysokość mid, więc wspiera kostkę lepiej niż niska wersja, ale nie zamienia stopy w sztywny klocek. To ważne, bo w terenie mieszanym liczy się nie tylko ochrona, ale też tempo marszu i naturalny krok.
Na polskiej stronie Salomon model jest wyceniony na 769 zł, a producent opisuje go jako but do całodniowych wędrówek i turystyki pieszej. Z punktu widzenia użytkownika oznacza to, że nie jest to obuwie „na okazjonalny spacer po lesie”, tylko sprzęt projektowany pod dłuższy marsz, zmienne warunki i bardziej wymagające ścieżki.
| Cecha | Co deklaruje producent | Jak czytam to w praktyce |
|---|---|---|
| Przeznaczenie | Całodniowe wędrówki, turystyka piesza | Najbardziej sensowny na dłuższe wyjścia, nie na miejskie codzienne noszenie |
| Wysokość | Mid | Lepsze trzymanie kostki i stabilność na nierównym podłożu |
| Waga | Około 440 g na but w męskiej wersji | Nadal lekko jak na but średniej wysokości |
| Drop | 11 mm | Płynniejsze przetaczanie stopy i wygodniejszy marsz na długim dystansie |
| Podeszwa | All Terrain Contagrip | Przyczepność na mokrym, sypkim i nierównym terenie |
| Membrana | GORE-TEX | Realna ochrona przed wilgocią, ale kosztem części oddychalności |
| Szerokość | Regular | Dla wielu stóp będzie w porządku, ale nie każdemu da wystarczająco dużo miejsca |
W mojej ocenie najważniejsze jest tu to, że Salomon nie próbował zrobić buta „do wszystkiego”. Ten model ma konkretny charakter: lekki, ochronny i nastawiony na sprawne poruszanie się w terenie. To właśnie ta równowaga decyduje, czy będzie strzałem w dziesiątkę, czy tylko kolejną ładną parą na półce.
Jak sprawdza się na szlaku i w jakich warunkach ma przewagę
Na szlaku liczą się trzy rzeczy: przyczepność, stabilizacja i odporność na pogodę. Tutaj X Ultra 5 Mid wypada dobrze, bo każda z tych cech jest wsparta osobnym elementem konstrukcji, a nie tylko grubą cholewką udającą „pancerz”.
Przyczepność na mokrym i sypkim podłożu
Podeszwa Contagrip jest po prostu sensownie dobrana do naszych warunków. Na błocie, mokrych korzeniach, luźnym kamieniu i mieszanym terenie daje poczucie pewności, którego często brakuje w lżejszych trekkingach. Nie nazwałbym jej magiczną, bo żadna podeszwa nie zastąpi rozsądku na stromym zejściu, ale robi różnicę tam, gdzie podłoże zaczyna „pracować” pod stopą.
Stabilizacja bez przesadnej sztywności
Za boczne wsparcie odpowiada advancedCHASSIS, czyli usztywniająca rama osadzona w podeszwie. To jeden z tych elementów, których nie widać, a czuć je dopiero po kilku godzinach marszu. Dla mnie ważne jest to, że but trzyma stopę pewnie, ale nie odcina jej od podłoża. Dzięki temu łatwiej zachować balans na kamieniach i przy schodzeniu z nierówności.
Przeczytaj również: Jaka kurtka przeciwdeszczowa? Wybierz idealną!
Deszcz, mokra trawa i chłód
Membrana GORE-TEX robi dokładnie to, czego oczekuję od takiego modelu: ogranicza przemakanie przy kapuśniaku, w mokrej trawie i podczas wielogodzinnego marszu w wilgotnych warunkach. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że to nie jest but na upał. W cieplejszy dzień membrana może podnosić temperaturę wewnątrz buta i wtedy komfort zależy od skarpet, tempa marszu i tego, czy idziesz w pełnym słońcu, czy w cieniu lasu.
Jeśli ktoś planuje głównie letnie wyjścia po łatwych ścieżkach, ten poziom ochrony może być wręcz nadmiarowy. I właśnie to prowadzi do pytania, komu ten model naprawdę pasuje, a kto lepiej zrobi, wybierając inną wersję.
Dla kogo będzie dobrym wyborem, a kiedy lepiej rozejrzeć się za czymś innym
Ja widzę ten model przede wszystkim jako but dla osoby, która regularnie chodzi po górach, lesie lub szlakach o zmiennym podłożu i chce jedną parę na wiele sytuacji. Nie musi to być wyprawa z ciężkim plecakiem, ale marsz przez kilka godzin już jak najbardziej.
| Sytuacja | Ocena | Dlaczego |
|---|---|---|
| Jednodniowe wędrówki w Beskidach, Tatrach, Sudetach | Tak | Łączy stabilność, przyczepność i wygodę na długim dystansie |
| Leśne i górskie marsze z plecakiem | Tak | Mid dobrze wspiera kostkę, a masa nadal nie jest przesadzona |
| Deszcz, błoto, mokra trawa | Tak | GORE-TEX i agresywnie dobrana podeszwa pomagają utrzymać kontrolę |
| Wysokie temperatury i suche, lekkie trasy | Raczej nie | Może być cieplejszy i bardziej „trekkingowy” niż trzeba |
| Osoby z bardzo szeroką stopą | Tylko po przymiarce | Regularny fason może okazać się zbyt ciasny w przedstopiu |
| Wysokogórska zima, raki, twardy lodowy teren | Nie | To nie jest segment buta wysokogórskiego ani model pod raki automatyczne |
Gdybym miał uprościć sprawę, powiedziałbym tak: to dobry wybór dla kogoś, kto chce bezpiecznego, szybkiego i nadal lekkiego trekkinga do codziennych górskich zastosowań. Jeśli jednak chodzisz głównie rekreacyjnie, po łagodnych trasach i w ciepłe miesiące, możesz przepłacić za cechy, których po prostu nie wykorzystasz. I wtedy sens zaczyna mieć porównanie z niższą oraz szerszą wersją.
Mid, low i wide czym różnią się te wersje
To jedno z najważniejszych pytań przy wyborze, bo nazwa serii sugeruje podobieństwo, a w praktyce różnice są bardzo konkretne. Najprościej: niższa wersja daje większą swobodę i mniejszą wagę, mid daje więcej wsparcia, a wide rozwiązuje problem z szerokością przodostopia.
| Wersja | Waga | Szerokość | Orientacyjna cena katalogowa | Najlepsze zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| X Ultra 5 GTX | Około 380 g | Regular | 679 zł | Lżejsze wycieczki, gdy nie potrzebujesz wsparcia kostki |
| X Ultra 5 Mid GTX | Około 440 g | Regular | 769 zł | Najlepszy balans między ochroną a zwinnością |
| X Ultra 5 Mid Wide GTX | Około 440 g | Szerokie | 769 zł | Ten sam charakter, ale dla szerszej stopy |
Różnica między low a mid nie polega tylko na wysokości cholewki. W praktyce to też inny poziom pewności przy skrętach, zejściach i marszu z obciążeniem. Jeśli mam być szczery, dopłata do wersji mid ma sens częściej niż wielu osobom się wydaje, bo 90 zł różnicy przy cenie katalogowej nie jest dużą stawką za lepsze trzymanie kostki.
Wariant wide traktowałbym z kolei nie jako „but dla każdego”, tylko jako świadome rozwiązanie dla stopy, która potrzebuje więcej miejsca. Nie warto brać większego rozmiaru na ślepo, bo za długi but pogarsza kontrolę na zejściach. Lepiej od razu wybrać właściwą szerokość.
Jak dobrać rozmiar i uniknąć błędów przy przymiarce
Przy takim bucie nie kupuję „na oko”. Przymiarka ma znaczenie większe niż w zwykłych sneakersach, bo dochodzi praca stopy na pochyłościach, grubsza skarpeta i zmęczenie po kilku godzinach marszu. Jeśli but jest źle dobrany, nawet bardzo dobra podeszwa nie uratuje komfortu.
- Przymierz buty późnym popołudniem, gdy stopa jest już lekko rozgrzana i minimalnie większa.
- Załóż skarpety, w których realnie będziesz chodzić po szlaku, najlepiej trekkingowe o średniej grubości.
- Sprawdź, czy palce nie uderzają w przód przy zejściu po pochyłości.
- Zwróć uwagę na piętę: jeśli wyraźnie unosi się przy każdym kroku, ryzyko otarć rośnie.
- Nie zakładaj, że but „się rozejdzie” w szerokości. W technicznym trekkingu to często kończy się tylko zmęczeniem stopy.
W tym modelu ważne jest też to, że w regularnej wersji producent postawił na klasyczne sznurowanie. To dobra wiadomość dla osób, które lubią precyzyjnie dociągnąć stopę w konkretnych punktach, ale oznacza też, że dopasowanie wymaga chwili więcej niż przy systemach szybkiego wiązania. Dla mnie to uczciwy kompromis: trochę mniej wygody przy zakładaniu, za to więcej kontroli na szlaku.
Ile realnie kosztuje i kiedy dopłata ma sens
W 2026 roku najbezpieczniej patrzeć na ten but przez pryzmat dwóch kwot: 769 zł jako ceny katalogowej i niższych ofert pojawiających się w sklepach zewnętrznych. W praktyce na polskim rynku da się go znaleźć wyraźnie taniej, często w przedziale około 540-600 zł, zależnie od rozmiaru, koloru i promocji. To ważne, bo przy takim modelu różnica 150-200 zł potrafi zmienić opłacalność zakupu.
Ja dopłatę uznaję za sensowną wtedy, gdy faktycznie potrzebujesz jednego buta na dłuższe, zróżnicowane trasy, a nie tylko na kilka weekendów w roku. Jeśli chcesz but uniwersalny, odporny na pogodę i wystarczająco lekki, ten poziom ceny jest do obrony. Jeśli natomiast chodzisz okazjonalnie, bardziej rekreacyjnie, rozsądniej może wypaść niższy model z tej samej rodziny albo starsza wersja w promocji.
Warto też pamiętać, że wersja wide kosztuje tyle samo co regularna mid, więc osoby o szerszej stopie nie dopłacają za komfort dopasowania. To dobry ruch cenowy ze strony producenta, bo nie karze on użytkownika za potrzebę lepszego kopyta.
Co sprawdziłbym przed zakupem, żeby wykorzystać ten model w 100 procentach
Gdybym kupował ten but dla siebie, przed finalizacją zwróciłbym uwagę na cztery rzeczy: szerokość w przedstopiu, trzymanie pięty, komfort na pochyłości i zachowanie z grubszą skarpetą. To brzmi banalnie, ale właśnie te detale decydują, czy but będzie towarzyszem długich marszów, czy tylko sprzętem „na papierze” dobrym, a w praktyce irytującym.
- Jeśli stopa jest przeciętna, regularna wersja powinna wystarczyć.
- Jeśli masz szerokie palce, wysoki podbicie albo skłonność do ucisku z przodu, od razu sprawdź wide.
- Jeśli chodzisz głównie latem i po łatwych trasach, rozważ, czy naprawdę potrzebujesz membrany GTX.
- Jeśli często schodzisz z cięższym plecakiem, mid będzie rozsądniejszy niż niski model.
Moja ocena jest prosta: to bardzo sensowny but trekkingowy dla osób, które chcą połączenia ochrony, stabilności i nadal rozsądnej masy. W polskich warunkach sprawdzi się szczególnie dobrze na szlakach mokrych, kamienistych i mieszanych, czyli dokładnie tam, gdzie przeciętny trekking zaczyna pokazywać swoje ograniczenia. Jeśli wybierzesz właściwy rozmiar i wersję szerokości, ten model ma realną szansę stać się jedną z najbardziej uniwersalnych par w twojej szafie.
